จู่ๆ วิ่งแล้ว Pace ตก รู้สึกเหนื่อยหอบกว่าปกติ ทั้งที่วิ่งในระยะทางเท่าเดิม… หลายท่านอาจบอกตัวเองว่าเป็นเพราะช่วงนี้พักผ่อนน้อย นอนไม่พอ หรือร่างกายเริ่มไม่ฟิตเหมือนก่อน แต่ในทางการแพทย์ อาการเหนื่อยผิดปกติเวลาออกแรงหนักๆ อาจเป็นเสียงเตือนสำคัญที่กำลังบอกว่า “ระบบหัวใจและหลอดเลือด” ของคุณกำลังรับภาระหนักเกินไป
ความน่ากังวลคือ ผู้ที่ออกกำลังกายเป็นประจำมักจะมองข้ามสัญญาณเตือนเหล่านี้ เพราะคิดว่าตัวเองแข็งแรงดี จนบางครั้งนำไปสู่ภาวะหัวใจวายเฉียบพลันขณะออกกำลังกาย วันนี้เราจะมาทำความเข้าใจกันครับว่า อาการเหนื่อยแบบไหนที่ควรหยุดพัก และแบบไหนที่ควรต้องรีบมาประเมินสมรรถภาพหัวใจกับแพทย์เฉพาะทาง
แยกให้ออก! เหนื่อยแบบไหนคือ “ไม่ฟิต” และเหนื่อยแบบไหนเสี่ยง “โรคหัวใจ”
เพื่อให้ท่านสามารถสังเกตความผิดปกติของร่างกายได้อย่างถูกต้อง ลองเปรียบเทียบลักษณะอาการเหนื่อยทั้ง 2 รูปแบบนี้ดูครับ:
| ข้อสังเกต | อาการเหนื่อยจากการที่ร่างกาย “ไม่ฟิต” | อาการเหนื่อยที่เสี่ยง “โรคหลอดเลือดหัวใจตีบ” |
| ลักษณะการหายใจ | หายใจหอบเร็ว แต่ยังสามารถพูดคุยเป็นประโยคสั้นๆ ได้ | หายใจติดขัด หอบลึก รู้สึกเหมือนอากาศไม่เข้าปอด |
| อาการร่วมที่หน้าอก | หัวใจเต้นเร็วตามจังหวะการออกแรง แต่ไม่มีอาการจุกแน่น | จุกแน่นกลางอก เหมือนมีของหนักมาทับ หรือรัดตึงบริเวณลิ้นปี่ |
| การปวดร้าว | มีเพียงอาการปวดเมื่อยกล้ามเนื้อตามปกติ | อาจมีอาการปวดร้าวไปที่ กราม หัวไหล่ หรือต้นแขนซ้าย |
| หลังหยุดพัก | อาการเหนื่อยหอบจะค่อยๆ ทุเลาลง และกลับเป็นปกติในเวลาไม่นาน | หยุดพักแล้วอาการยังไม่ทุเลาลงทันที อาจมีอาการเหงื่อแตกตัวเย็น หน้ามืด หรือใจสั่นร่วมด้วย |
ทำไมการออกกำลังกาย ถึงเป็น “บททดสอบ” ประสิทธิภาพของหัวใจ?
การออกกำลังกาย โดยเฉพาะการวิ่ง เป็นหนึ่งในกิจกรรมที่ช่วยเสริมสร้างความแข็งแรงให้ร่างกาย แต่ในขณะเดียวกัน ก็เป็นบททดสอบระบบหัวใจและหลอดเลือดที่เข้มข้นที่สุดเช่นกันครับ
ในขณะที่เรากำลังวิ่งหรือออกแรงหนักๆ หัวใจจะต้องทำงานหนักขึ้นเพื่อสูบฉีดเลือดไปเลี้ยงกล้ามเนื้อส่วนต่างๆ ซึ่งอาจต้องใช้ปริมาณเลือดมากกว่าตอนพักผ่อนถึง 4-7 เท่า หากหลอดเลือดหัวใจของเรามีความปกติก็สามารถขยายตัวรับเลือดได้เพียงพอ แต่หากมี “ภาวะหลอดเลือดหัวใจตีบ” ซ่อนอยู่ เลือดจะไม่สามารถไหลเวียนได้ทัน ทำให้กล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดและออกซิเจน อาการเจ็บหน้าอกหรือเหนื่อยหอบอย่างรุนแรงจึงมักแสดงออกมาชัดเจนที่สุดในช่วงเวลานี้นั่นเองครับ
ตรวจประเมินสมรรถภาพหัวใจ (Exercise Stress Test) มั่นใจก่อนลงสนาม
สำหรับผู้ที่ชื่นชอบการออกกำลังกาย หรือผู้ที่เริ่มมีอาการเหนื่อยง่ายผิดปกติ การตรวจสุขภาพทั่วไปอาจไม่เพียงพอที่จะตอบได้ว่าหัวใจของคุณพร้อมรับมือกับการออกแรงหนักหรือไม่ แนวทางที่แพทย์เฉพาะทางแนะนำคือการ ตรวจประเมินสมรรถภาพหัวใจขณะออกกำลังกาย (Exercise Stress Test หรือ EST) การตรวจนี้ไม่ใช่แค่การหาความผิดปกติของคลื่นไฟฟ้าหัวใจเท่านั้น แต่ยังเป็นการประเมินความฟิตของร่างกาย (Functional Capacity) และตรวจสอบว่ามีภาวะหัวใจขาดเลือดหรือหัวใจเต้นผิดจังหวะซ่อนอยู่หรือไม่ในขณะที่ร่างกายต้องออกแรงอย่างเต็มที่
ยกระดับความแข็งแรงของหัวใจ ที่ คลินิกสมรรถภาพหัวใจ (Cardio Fitness Clinic) รพ.วิชัยเวชฯ อ้อมน้อย
เพื่อตอบโจทย์ผู้ที่รักการออกกำลังกายและผู้ที่ต้องการดูแลสุขภาพหัวใจอย่างลงลึก คลินิกสมรรถภาพหัวใจ (Cardio Fitness Clinic) โรงพยาบาลวิชัยเวช อินเตอร์เนชั่นแนล อ้อมน้อย ดูแลโดย นพ.สุภาพงษ์ เอี่ยมอัครวิทย์ แพทย์เฉพาะทางอนุสาขาอายุรศาสตร์โรคหัวใจและหลอดเลือด พร้อมให้บริการตรวจประเมินอย่างครอบคลุม ดังนี้ครับ:
- ตรวจประเมินคลื่นไฟฟ้าหัวใจขณะออกกำลังกาย (Exercise Stress Test): ตรวจหาภาวะกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดหรือหัวใจเต้นผิดจังหวะ
- ประเมินอัตราการใช้ออกซิเจนสูงสุด (Estimated VO2 Max) และ Peak METS: ตัวชี้วัดสำคัญที่บ่งบอกความฟิตของหัวใจ ปอด และระบบไหลเวียนโลหิต
- ตรวจความสามารถในการบีบตัวและโครงสร้างหัวใจ: ด้วยคลื่นเสียงความถี่สูง (Echocardiogram)
- ให้คำแนะนำการออกกำลังกายแบบเฉพาะบุคคล: โดยนำค่าสมรรถภาพหัวใจมาเทียบกับค่าเฉลี่ย เพื่อออกแบบระดับการออกกำลังกายที่เหมาะสมและช่วยประเมินความปลอดภัยสำหรับคุณโดยเฉพาะ
เพราะการออกกำลังกายควรนำมาซึ่งสุขภาพที่ดี ไม่ใช่ความเสี่ยงที่มองไม่เห็น การประเมินความพร้อมของหัวใจก่อนลงสนาม จึงเป็นอีกหนึ่งขั้นตอนสำคัญที่จะช่วยให้คุณก้าวต่อไปได้อย่างมั่นใจครับ
(หมายเหตุ: บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อให้ความรู้ด้านสุขภาพเบื้องต้น ไม่สามารถทดแทนการตรวจวินิจฉัยจากแพทย์ผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรมได้ กรุณาปรึกษาแพทย์เพื่อการรักษาที่ถูกต้องเหมาะสม)
นัดหมาย / ปรึกษาแพทย์
คลินิกสมรรถภาพหัวใจ
รพ.วิชัยเวชฯ อ้อมน้อย
02-441-7899 ต่อ 1111 , 3124 หรือ1792
ติดต่อผ่านช่องทางไลน์ได้ง่ายๆ Line
สามารถตรวจเช็ค ตารางแพทย์ออกตรวจ เพื่อขอเข้ารับคำปรึกษาได้เลย
