เคยไหมครับ? เดินเข้าห้องครัวแล้วลืมว่าเดินมาทำไม หรือคุณพ่อคุณแม่เริ่มเรียกชื่อลูกหลานสลับกันไปมา อาการเหล่านี้มักถูกมองข้ามว่าเป็นเรื่องปกติของ “คนแก่” แต่ในความเป็นจริง เส้นบางๆ ระหว่าง “ความขี้ลืมตามวัย” กับ “โรคสมองเสื่อม (Dementia)” อาจตัดสินอนาคตของทั้งครอบครัวได้ โดยเฉพาะลูกหลานในย่าน อ้อมน้อย อ้อมใหญ่ หรือกระทุ่มแบน ที่ต้องทำงานแข่งกับเวลาและฝ่ารถติดบนถนนเพชรเกษม การต้องดูแลผู้ป่วยติดเตียงในอนาคตอาจเป็นเรื่องหนักหนา แต่ข่าวดีคือ…หากเรา “จับสังเกต” ได้เร็ว การเข้าถึงการรักษาที่ รพ.วิชัยเวชฯ อ้อมน้อย ใกล้บ้านท่าน จะช่วยชะลอความเสื่อมและคืนคุณภาพชีวิตที่ดีให้ท่านได้ทันเวลา
ภาวะสมองเสื่อม คืออะไร? ต่างจากขี้ลืมปกติอย่างไร
ภาวะสมองเสื่อม (Dementia) ไม่ใช่ภาวะปกติของความชรา แต่เป็นกลุ่มอาการที่เกิดจากความผิดปกติของเซลล์สมองและระบบสื่อประสาท (เช่น โปรตีนเบต้า-อะไมลอยด์ ชนิดไม่ละลายน้ำ) ส่งผลกระทบต่อความจำ ความคิด และพฤติกรรมอย่างรุนแรงจนไม่สามารถช่วยเหลือตัวเองได้ ต่างจาก อาการหลงลืมตามวัย (Age-Associated Memory Impairment) ที่ผู้สูงอายุมักจะนึกข้อมูลออกได้เองในภายหลัง และยังสามารถใช้ชีวิตประจำวันได้ตามปกติ
เช็กลิสต์ 7 สัญญาณเตือน! นี่คือ “อัลไซเมอร์” ระยะเริ่มแรกหรือไม่?
หากท่านสังเกตเห็นอาการเหล่านี้ในผู้สูงอายุที่บ้าน มากกว่า 2 ข้อ ควรพามาพบแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยละเอียดทันที:
- ความจำระยะสั้นแย่ลงอย่างชัดเจน: ลืมสิ่งที่เพิ่งพูดไปไม่กี่นาที ถามคำถามเดิมซ้ำๆ ทั้งที่เพิ่งตอบไป
- ทำกิจวัตรเดิมไม่ได้: ลืมวิธีติดกระดุมเสื้อ ลืมวิธีการชงกาแฟ หรือขับรถหลงทางในเส้นทางที่คุ้นเคยมาทั้งชีวิต
- มีปัญหาการใช้ภาษา: นึกคำไม่ออก เรียกชื่อสิ่งของไม่ถูก (เช่น เรียก “นาฬิกา” ว่า “ที่ดูเวลา”)
- สับสนวันเวลาและสถานที่: ไม่รู้วันเดือนปี หรือตื่นมากลางดึกแล้วคิดว่าเป็นตอนเช้า จะออกไปจ่ายตลาด
- การตัดสินใจแย่ลง: สั่งซื้อของทางทีวีซ้ำๆ จนล้นบ้าน หรือถูกมิจฉาชีพหลอกง่ายผิดปกติ
- วางของผิดที่แบบแปลกประหลาด: เก็บฟันปลอมไว้ในแก้วน้ำ เก็บรีโมททีวีไว้ในตู้กับข้าว
- อารมณ์และบุคลิกเปลี่ยนไป: จากคนใจเย็นกลายเป็นคนเกรี้ยวกราด หงุดหงิดง่าย หรือซึมเศร้า ระแวงว่าจะมีคนมาขโมยของ
ตารางแยกโรค: ขี้ลืม vs สมองเสื่อม ดูให้ชัดๆ
เพื่อให้คุณมั่นใจยิ่งขึ้น ลองดูตารางเปรียบเทียบความแตกต่างนี้ครับ:
| อาการ | ขี้ลืมตามวัย (ปกติ) | โรคสมองเสื่อม (ผิดปกติ) |
| การลืม | ลืมรายละเอียดบางส่วน นึกได้ทีหลัง | ลืมสนิท เหมือนเหตุการณ์นั้นไม่เคยเกิดขึ้น |
| การช่วยเหลือตัวเอง | อาบน้ำ แต่งตัว กินข้าวเองได้ | เริ่มทำกิจวัตรพื้นฐานเองไม่ได้ |
| ความรู้สึกตัว | รู้ตัวว่าลืม มักจะกังวลและบ่น | มักไม่รู้ตัวว่าลืม หรือปฏิเสธว่าไม่ได้ลืม |
| การสื่อสาร | สนทนาได้รู้เรื่องต่อเนื่อง | พูดติดขัด หยุดกลางคัน หรือพูดไม่เป็นภาษา |
ขั้นตอนการวินิจฉัยที่ “ศูนย์ระบบประสาทและสมอง” รพ.วิชัยเวชฯ อ้อมน้อย
ความกังวลใจของลูกหลานจะหมดไป เมื่อได้รับคำตอบที่ชัดเจนทางการแพทย์ ที่ ศูนย์ระบบประสาทและสมอง รพ.วิชัยเวชฯ อ้อมน้อย เรามีกระบวนการวินิจฉัยแบบ One-Stop Service เพื่อชาวสมุทรสาครและพื้นที่ใกล้เคียง:
- ซักประวัติและประเมินพฤติกรรม: โดยแพทย์เฉพาะทางด้านระบบประสาท (Neurologist)
- ทดสอบสมรรถภาพสมอง: ด้วยแบบทดสอบมาตรฐานสากล เช่น TMSE (Thai Mental State Examination) หรือ MoCA Test เพื่อวัดระดับความจำ สมาธิ และการแก้ปัญหา
- ตรวจเลือด: เพื่อหาสาเหตุที่รักษาได้ เช่น ภาวะขาดวิตามินบี 12 หรือไทรอยด์ทำงานต่ำ
- เอกซเรย์คอมพิวเตอร์ (CT Scan / MRI): เครื่องมือทันสมัยที่ช่วยให้แพทย์เห็นโครงสร้างสมองว่ามีส่วนไหนฝ่อลีบ หรือมีภาวะหลอดเลือดสมองตีบร่วมด้วยหรือไม่
อ้างอิง: จากงานวิจัยของ Mayo Clinic การวินิจฉัยและเริ่มรักษาในระยะเริ่มต้น (Early Diagnosis) สามารถช่วยชะลอความรุนแรงของโรคและช่วยให้ผู้ป่วยช่วยเหลือตัวเองได้นานขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ
คำถามที่พบบ่อย
- โรคอัลไซเมอร์ รักษาหายขาดได้ไหม?
ปัจจุบันยังไม่มียาที่รักษาโรคอัลไซเมอร์ให้หายขาดได้ แต่มี ยาชะลอความเสื่อม (Cholinesterase inhibitors) และ ยาปรับสมดุลสารเคมีในสมอง (Memantine) ที่ช่วยให้อาการทรงตัว ลดปัญหาพฤติกรรม และช่วยให้ผู้ป่วยมีคุณภาพชีวิตที่ดีได้นานขึ้น - พ่อแม่ขี้ลืม กินอาหารเสริมหรือวิตามินบำรุงสมองช่วยได้จริงไหม?อาหารเสริมอาจช่วยได้ในรายที่ขาดสารอาหารนั้นๆ จริงๆ แต่การป้องกันที่ดีที่สุดตามงานวิจัยคือ การออกกำลังกายสม่ำเสมอ การนอนหลับให้เพียงพอ และการฝึกสมอง (Cognitive Training) เช่น การคิดเลข หรือเล่นเกมจับคู่ภาพ
- พาผู้สูงอายุมาตรวจที่ รพ.วิชัยเวชฯ อ้อมน้อย ต้องเตรียมตัวอย่างไร?ควรให้ลูกหลานที่ดูแลใกล้ชิดและรู้พฤติกรรมของผู้ป่วยมาด้วย เพื่อให้ข้อมูลที่แม่นยำแก่แพทย์ และควรนำยาเดิมที่ทานประจำติดตัวมาด้วยเสมอ
บทสรุปจากแพทย์เฉพาะทาง (Expert Note)
“ความเข้าใจผิดที่น่ากลัวที่สุด คือการคิดว่าอาการหลงลืมเป็นเรื่องธรรมดาของคนแก่ จนปล่อยให้โรคดำเนินไปถึงระยะรุนแรงที่ผู้ป่วยจำลูกหลานไม่ได้ หรือมีพฤติกรรมก้าวร้าว ซึ่งสร้างความทุกข์ใจให้กับทุกคนในครอบครัว… การพามาตรวจตั้งแต่เนิ่นๆ ที่ ศูนย์ระบบประสาทและสมอง รพ.วิชัยเวชฯ อ้อมน้อย ไม่ใช่เรื่องน่าอาย แต่เป็นการแสดงความรักและความห่วงใยที่ดีที่สุดที่คุณจะมอบให้ท่านได้”
แหล่งข้อมูลอ้างอิง (References):
- Mayo Clinic. (2023). Dementia – Symptoms and causes.
- Alzheimer’s Association. (2024). Treatments for Alzheimer’s Disease.
อย่ารอให้ความทรงจำดีๆ หายไป ปรึกษาปัญหาสุขภาพสมอง หรือนัดหมายแพทย์เฉพาะทางได้ที่รพ.วิชัยเวชฯ อ้อมน้อย
นัดหมาย / ปรึกษาแพทย์
ศูนย์ระบบประสาทและสมอง
รพ.วิชัยเวชฯ อ้อมน้อย
02-441-7899 ต่อ 1111 , 3124 หรือ1792
ติดต่อผ่านช่องทางไลน์ได้ง่ายๆ Line
สามารถตรวจเช็ค ตารางแพทย์ออกตรวจ เพื่อขอเข้ารับคำปรึกษาได้เลย
