ความแตกต่างสำคัญระหว่างไมเกรนและเนื้องอกสมอง คือ “ไมเกรน” มักมีอาการปวดตุ้บๆ ข้างเดียว สู้แสงไม่ได้ และอาการมักคงที่หรือเป็นๆ หายๆ ส่วน “เนื้องอกในสมอง” มักมีอาการปวดตื้อๆ ทั่วศีรษะที่ รุนแรงขึ้นเรื่อยๆ ทุกวัน (Progressive) มักปวดมากในช่วง เช้ามืดหรือตื่นนอน ร่วมกับอาการทางระบบประสาท เช่น แขนขาอ่อนแรง ภาพซ้อน หรืออาเจียนพุ่ง หากมีอาการเหล่านี้ควรรีบพบแพทย์เพื่อตรวจ MRI ทันที
“ปวดหัวอีกแล้ว… กินยาพาราฯ เดี๋ยวก็คงหาย”
ประโยคนี้อาจเป็นสิ่งที่หลายคนคุ้นเคย โดยเฉพาะคนวัยทำงานย่าน อ้อมน้อย และ สามพราน ที่ต้องตื่นเช้าฝ่ารถติดบนถนน เพชรเกษม เพื่อไปทำงาน ความเครียดสะสมมักทำให้เราเหมาเอาเองว่าอาการปวดหัวที่เป็นอยู่คือ “ไมเกรน” หรือ “ความเครียด” ธรรมดา
แต่คุณทราบหรือไม่? แม้กว่า 90% ของอาการปวดหัวจะไม่ใช่โรคร้ายแรง แต่ยังมีอีกส่วนเล็กๆ ที่เป็นสัญญาณเตือนของ “ภัยเงียบ” อย่าง เนื้องอกในสมอง (Brain Tumor) หรือ ความผิดปกติของหลอดเลือดสมอง ซึ่งหากปล่อยทิ้งไว้โดยเข้าใจผิดว่าเป็นไมเกรน อาจสายเกินแก้
วันนี้ โรงพยาบาลวิชัยเวชฯ อ้อมน้อย จะพาคุณมาเจาะลึกวิธีสังเกตตัวเองด้วยเกณฑ์ทางการแพทย์ เพื่อแยกแยะว่าอาการปวดหัวของคุณ “รอได้” หรือ “ต้องรีบหาหมอ”
เช็กลิสต์: ปวดแบบไหน “ไมเกรน” vs “เนื้องอกสมอง” (ตารางเปรียบเทียบ)
เพื่อให้คุณแยกแยะอาการเบื้องต้นได้ชัดเจน เราได้สรุปความแตกต่างของทั้ง 2 โรคนี้มาให้ดูแบบหมัดต่อหมัดครับ
| ลักษณะอาการ | ไมเกรน (Migraine) | เนื้องอกสมอง (Brain Tumor) |
| ลักษณะการปวด | ปวดตุ้บๆ (Throbbing) เหมือนจังหวะชีพจรเต้น | ปวดตื้อๆ แน่นๆ (Dull/Pressure) เหมือนมีอะไรมาบีบหรือดันในหัว |
| ตำแหน่งที่ปวด | มักปวดข้างเดียว หรือสลับข้างไปมา | ปวดทั่วๆ หรือปวดเฉพาะจุดเดิมซ้ำๆ ไม่ย้ายที่ |
| ช่วงเวลาที่ปวด | มักปวดช่วงบ่าย, เจอแดดแรง, หรือช่วงมีประจำเดือน | มักปวดตอนเช้ามืด หรือตื่นนอนใหม่ๆ (Morning Headache) |
| อาการร่วม | คลื่นไส้, แพ้แสง (Photophobia), แพ้เสียง | แขนขาอ่อนแรง, ชัก, ภาพซ้อน, เดินเซ |
| ความรุนแรง | เป็นๆ หายๆ (Stable Pattern) | รุนแรงขึ้นเรื่อยๆ ทุกวัน (Progressive) ยาแก้ปวดเริ่มเอาไม่อยู่ |
7 สัญญาณอันตราย (Red Flags) ที่บอกว่า “ไม่ใช่แค่ปวดหัวธรรมดา”
ในทางการแพทย์ เราใช้เกณฑ์การวินิจฉัยที่เรียกว่า SNOOP10 เพื่อคัดกรองคนไข้ที่มีความเสี่ยงสูง หากคุณหรือคนในครอบครัวมีอาการ 1 ใน 7 ข้อนี้ ห้ามซื้อยากินเองเด็ดขาด ควรรีบมาพบแพทย์ระบบประสาททันที
- ปวดหัวรุนแรงที่สุดในชีวิต (Thunderclap Headache)
อาการปวดแบบฉับพลันรุนแรงเหมือน “ฟ้าผ่า” ขึ้นมาทันทีทันใด โดยไม่มีสัญญาณเตือน มักเกิดจากภาวะหลอดเลือดสมองโป่งพองแตก หรือความผิดปกติเฉียบพลันในสมอง ถือเป็นภาวะฉุกเฉินวิกฤต
- ปวดหัวตอนเช้ามืด (Morning Headache) (สัญญาณสำคัญ!)
ทำไมต้องปวดตอนเช้า? ในทางการแพทย์อธิบายได้ว่า ขณะที่เรานอนราบ ความดันในกะโหลกศีรษะ (Intracranial Pressure – ICP) จะสูงขึ้นตามธรรมชาติ แต่ถ้ามี “ก้อนเนื้องอก” ไปเบียดกินพื้นที่ในสมอง ความดันจะยิ่งสูงขึ้นจนกดทับเนื้อสมอง ทำให้ผู้ป่วยตื่นมาด้วยอาการปวดหัวตื้อๆ และอาจดีขึ้นหลังจากลุกยืนหรือเดินไปสักพัก
- อาเจียนพุ่ง (Projectile Vomiting)
ต่างจากการคลื่นไส้ของโรคกระเพาะ หรือไมเกรน ตรงที่อาการนี้มัก ไม่มีอาการคลื่นไส้นำ จู่ๆ ก็อาเจียนพุ่งออกมาอย่างรุนแรง ซึ่งเกิดจากแรงดันในสมองที่สูงผิดปกติไปกระตุ้นศูนย์ควบคุมการอาเจียน
- มีอาการทางระบบประสาทร่วมด้วย (Neurological Deficits)
หากปวดหัวพร้อมกับอาการผิดปกติของร่างกายซีกใดซีกหนึ่ง เช่น
- แขนขาอ่อนแรง หรือชาครึ่งซีก
- หน้าเบี้ยว ปากเบี้ยว
- พูดไม่ชัด นึกคำไม่ออก (Aphasia)
นี่คือสัญญาณชัดเจนว่าสมองส่วนควบคุมการเคลื่อนไหวหรือภาษา “กำลังถูกรบกวน”
- การมองเห็นผิดปกติ
เช่น มองเห็นภาพซ้อน (Double Vision), มองเห็นภาพแคบลงเหมือนมองผ่านอุโมงค์, หรือตาพร่ามัวข้างเดียว อาการนี้เกิดจากก้อนเนื้อไปกดทับเส้นประสาทตา
- บุคลิกภาพหรือพฤติกรรมเปลี่ยนไป
คนไข้บางรายอาจไม่มีอาการปวดหัวชัดเจน แต่คนรอบข้างสังเกตเห็นความเปลี่ยนแปลง เช่น จากคนใจเย็นกลายเป็นคนก้าวร้าว, เฉื่อยชา, ความจำเสื่อม หรือทำอะไรแปลกๆ ไปจากเดิม ซึ่งมักเกิดจากเนื้องอกบริเวณสมองส่วนหน้า (Frontal Lobe)
- อาการชัก (Seizure)
หากไม่เคยมีประวัติลมชักมาก่อน แล้วจู่ๆ เกิดอาการชัก หรือกระตุกเกร็ง โดยเฉพาะในผู้ใหญ่ ให้สงสัยไว้ก่อนเลยว่าอาจมีความผิดปกติของเนื้อสมอง
เมื่อไหร่ควรตรวจ MRI สมอง? (อย่ารอจนสาย)
การตรวจวินิจฉัยที่แม่นยำที่สุดสำหรับโรคเนื้องอกในสมอง คือการทำ MRI (Magnetic Resonance Imaging) ซึ่งต่างจาก CT Scan ทั่วไปตรงที่:
- MRI: เห็นรายละเอียดของ “เนื้อเยื่อ” เส้นประสาท และก้อนเนื้อได้ชัดเจนมาก (High Resolution) ไม่มีรังสีตกค้าง
- CT Scan: เหมาะกับการดู “กระดูก” หรือ “เลือดออกเฉียบพลัน” (อุบัติเหตุ) มากกว่า
การตรวจ MRI สามารถระบุตำแหน่ง ขนาด และชนิดของเนื้องอกได้แม่นยำ ช่วยให้แพทย์วางแผนการรักษาได้ทันท่วงที
ปวดหัวรุนแรง…ทำไมคนย่าน “อ้อมน้อย-สามพราน” ถึงวางใจศูนย์สมอง รพ.วิชัยเวชฯ?
สำหรับโรคทางสมอง “เวลา” คือ “สมอง” (Time is Brain) หากมีอาการผิดปกติ การเดินทางฝ่ารถติดบนถนนเพชรเกษมเพื่อเข้าสู่ใจกลางเมืองอาจทำให้เสียเวลาการรักษาที่สำคัญ (Golden Period)
โรงพยาบาลวิชัยเวชฯ อ้อมน้อย เข้าใจถึงความจำเป็นนี้ เราจึงเตรียมความพร้อมเพื่อชาวสมุทรสาครและนครปฐม:
- ศูนย์ระบบประสาทและสมองครบวงจร: ดูแลโดยทีมอายุรแพทย์ระบบประสาท (Neurologist) และศัลยแพทย์ประสาท (Neurosurgeon) ที่เชี่ยวชาญ
- เครื่อง MRI ความคมชัดสูง: พร้อมให้บริการตลอด 24 ชั่วโมง ไม่ต้องรอคิวข้ามเดือน
- ความสะดวกในการเดินทาง: ตั้งอยู่บนถนนเพชรเกษม ช่วงอ้อมน้อย-สามพราน เข้าถึงง่าย รวดเร็ว และมีที่จอดรถสะดวกสบาย
🩺 คำแนะนำจากอายุรแพทย์ระบบประสาท (Doctor’s Note)
“อาการปวดหัวเป็นสัญญาณที่ร่างกายพยายามสื่อสารกับเราครับ แม้ส่วนใหญ่จะมาจากความเครียดหรือไมเกรน แต่ถ้าเมื่อไหร่ที่ ‘รูปแบบการปวดเปลี่ยนไปจากเดิม’ หรือมีสัญญาณเตือน 1 ใน 7 ข้อที่หมอกล่าวไปข้างต้น การตรวจ MRI คือคำตอบเดียวที่จะทำให้คุณหายสงสัยและได้รับการรักษาทันท่วงที อย่ารอให้ยาแก้ปวดหมดแผงแล้วค่อยมา เพราะบางครั้งมันอาจสายเกินไปครับ”
—ศูนย์โรคระบบประสาทและสมอง โรงพยาบาลวิชัยเวชฯ อ้อมน้อย
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
Q: ปวดหัวไมเกรน มีโอกาสกลายเป็นเนื้องอกได้ไหม?
A: ไม่ได้ครับ ไมเกรนและเนื้องอกเป็นคนละโรคกัน แต่ผู้ป่วยไมเกรนก็มีโอกาสเป็นเนื้องอกได้เหมือนคนทั่วไป ดังนั้นหาก “รูปแบบการปวด” เปลี่ยนไปจากเดิมที่เคยเป็น เช่น ปวดถี่ขึ้น รุนแรงขึ้น กินยาเดิมไม่หาย ควรรีบมาตรวจซ้ำครับ
Q: ตรวจ MRI สมอง ใช้เวลานานไหม?
A: โดยทั่วไปการทำ MRI สมองจะใช้เวลาประมาณ 30-45 นาที ขึ้นอยู่กับความละเอียดที่แพทย์ต้องการดูครับ ไม่เจ็บ และไม่มีอันตรายจากรังสี
Q: อยู่สามพราน จะไปตรวจที่วิชัยเวชฯ อ้อมน้อย ต้องนัดล่วงหน้าไหม?
A: เพื่อความสะดวกรวดเร็ว แนะนำให้นัดหมายล่วงหน้าผ่านช่องทางออนไลน์หรือโทรศัพท์ครับ แต่หากมีอาการฉุกเฉิน (เช่น อ่อนแรง ปากเบี้ยว ชัก) สามารถเข้ามาที่แผนกฉุกเฉิน (ER) ได้ทันทีตลอด 24 ชั่วโมง
อย่าปล่อยให้ความสงสัยกัดกินใจคุณ
หากคุณหรือคนที่คุณรักมีอาการปวดหัวที่น่าสงสัย ปรึกษาแพทย์เฉพาะทางได้ที่ รพ.วิชัยเวชฯ อ้อมน้อย
นัดหมาย / ปรึกษาแพทย์
ศูนย์โรคหลอดเลือดสมอง
รพ.วิชัยเวชฯ อ้อมน้อย
02-441-7899 ต่อ 1111 , 3124 หรือ1792
ติดต่อผ่านช่องทางไลน์ได้ง่ายๆ Line
สามารถตรวจเช็ค ตารางแพทย์ออกตรวจ เพื่อขอเข้ารับคำปรึกษาได้เลย