คุณเคยรู้สึกไหม? อยู่ๆ มือก็ชาหยิบจับของไม่ถนัด แก้วน้ำหลุดจากมือ หรือตื่นมาแล้วรู้สึกแขนขาหนักอึ้งเหมือนยกไม่ขึ้น… ความรู้สึกเหล่านี้มักสร้างความกังวลใจว่า “ฉันทำงานหนักไปหรือเปล่า?” หรือ “นี่คือสัญญาณของอัมพฤกษ์ อัมพาตใช่ไหม?”
สำหรับชาวอ้อมน้อย กระทุ่มแบน หรือพี่น้องชาวโรงงานในย่านสมุทรสาคร ที่ต้องใช้แรงงานและทำงานแข่งกับเวลา การละเลยอาการ “ชา” เล็กๆ น้อยๆ เพราะไม่อยากลางาน หรือไม่อยากฝ่ารถติดเข้าไปรักษาในกรุงเทพฯ อาจเป็นการตัดสินใจที่ผิดพลาดที่สุดในชีวิต เพราะอาการ “มือชาข้างเดียว” อาจไม่ใช่แค่เรื่องของเส้นประสาท แต่คือระเบิดเวลาของ “โรคหลอดเลือดสมองตีบ” (Stroke) ที่ต้องแข่งกับเวลาทุกวินาที
สรุป: มือชาแบบไหนคือสัญญาณอันตราย?
อาการชาที่เป็นสัญญาณเตือนโรคหลอดเลือดสมอง (Stroke) มักมีลักษณะ “เป็นทันทีทันใด” และ “เป็นซีกเดียว” คือ ชาที่ใบหน้า แขน และขา ในข้างเดียวกัน มักพบร่วมกับอาการกล้ามเนื้ออ่อนแรง ปากเบี้ยว หรือพูดไม่ชัด หากมีอาการเหล่านี้ต้องรีบพบแพทย์ภายใน 4.5 ชั่วโมง (Golden Period) เพื่อรับยาละลายลิ่มเลือด ลดโอกาสเป็นอัมพาตถาวร
แยกให้ออก! อาการชาของคุณ คือ “อัมพาต” หรือแค่ “ปลายประสาทอักเสบ”?
หลายคนสับสนระหว่าง โรคปลายประสาทอักเสบ (Peripheral Neuropathy) กับ โรคหลอดเลือดสมอง (Stroke) เพื่อความชัดเจน แพทย์ขอสรุปข้อแตกต่างที่สังเกตได้ง่ายๆ ดังนี้ครับ:
ตารางเช็กอาการ: มือชาแบบไหน ควรรีบไปโรงพยาบาล?
| ลักษณะอาการ | โรคหลอดเลือดสมอง (Stroke) | โรคปลายประสาท/กล้ามเนื้อ |
| บริเวณที่ชา | ชาครึ่งซีก (หน้า-แขน-ขา ซีกเดียวกัน) | ชาเฉพาะจุด เช่น ปลายนิ้วมือ ฝ่ามือ ฝ่าเท้า |
| รูปแบบการเกิด | เกิดขึ้นทันทีทันใด (Sudden Onset) | ค่อยๆ เป็น เป็นๆ หายๆ มักสัมพันธ์กับท่าทาง |
| อาการร่วม | ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด แขนขาอ่อนแรง ทรงตัวไม่ได้ | ปวดคอ ปวดหลัง กล้ามเนื้อตึง หรือปวดร้าว |
| ความเร่งด่วน | ฉุกเฉิน! มาโรงพยาบาลทันที | ควรนัดพบแพทย์เพื่อหาสาเหตุและกายภาพ |
รู้ทันสัญญาณมรณะ B.E.F.A.S.T. ก่อนสายเกินแก้
เมื่อเส้นเลือดในสมองเกิดการตีบ ตัน หรือแตก เซลล์สมองจะเริ่มตายลงอย่างรวดเร็ว (ประมาณ 2 ล้านเซลล์ต่อนาทีที่ขาดเลือด) ดังนั้น การสังเกตอาการด้วยหลัก B.E.F.A.S.T. จึงสำคัญมากสำหรับทุกคนในครอบครัว:
- B (Balance): เดินเซ ทรงตัวไม่ได้ เวียนศีรษะบ้านหมุนรุนแรง
- E (Eyes): ตามัว มองไม่เห็น หรือเห็นภาพซ้อนทันทีทันใด
- F (Face): หน้าเบี้ยว มุมปากตก ยิ้มแล้วปากไม่เท่ากัน
- A (Arms): แขนขาอ่อนแรง ยกไม่ขึ้น หรือ มือชาข้างเดียว กำมือไม่ได้
- S (Speech): พูดไม่ชัด พูดอ้อแอ้ ลิ้นแข็ง หรือนึกคำพูดไม่ออก
- T (Time): เวลาคือสมอง หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่ง ให้รีบมาโรงพยาบาลทันที!
หากคนใกล้ชิดมีอาการ B.E.F.A.S.T. แม้เพียงข้อเดียว ควรรีบนำส่ง รพ.วิชัยเวชฯ อ้อมน้อย หรือโทร 1792 ทันที
ทำไมต้อง “รพ.วิชัยเวชฯ อ้อมน้อย”? นาทีชีวิต ใกล้บ้าน ใกล้หมอ
การรักษาโรคหลอดเลือดสมองมีสิ่งที่เรียกว่า “Golden Period” หรือ นาทีชีวิต 4.5 ชั่วโมง หากผู้ป่วยมาถึงมือหมอและได้รับการวินิจฉัยทันเวลา จะสามารถให้ ยาละลายลิ่มเลือด (rt-PA) ซึ่งช่วยกู้คืนเซลล์สมองและลดโอกาสพิการได้มหาศาล
สำหรับชาว อ้อมน้อย, เพชรเกษม, พุทธมณฑล สาย 4-5 และกระทุ่มแบน การฝ่ารถติดเพื่อเข้าเมืองอาจทำให้เสียเวลาอันมีค่าไปโดยเปล่าประโยชน์
ที่ ศูนย์โรคหลอดเลือดสมอง รพ.วิชัยเวชฯ อ้อมน้อย เรามีความพร้อมดูแลคุณเทียบเท่าโรงพยาบาลใหญ่ในเมือง:
- Stroke Fast Track: ระบบทางด่วนพิเศษสำหรับผู้ป่วยโรคสมอง เข้าถึงการรักษาได้ทันทีไม่ต้องรอคิว
- MRI / CT Scan 24 ชม.: เครื่องสแกนสมองความละเอียดสูง วินิจฉัยแม่นยำ แยกโรคได้ชัดเจน
- Neurologist Team: ทีมแพทย์เฉพาะทางระบบประสาทและสมอง ประจำการพร้อมดูแล
- Rehabilitation Center: ศูนย์กายภาพบำบัดครบวงจร เพื่อฟื้นฟูหลังการรักษา
ตรวจวินิจฉัยแม่นยำ รวดเร็ว ด้วยเครื่อง MRI เพื่อวางแผนการรักษาได้ทันท่วงที คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
Q: มือชาข้างขวา ข้างเดียว เกิดจากอะไร?
A: อาจเกิดได้ทั้งจากสมองซีกซ้ายขาดเลือด (Stroke) หรือเส้นประสาทกดทับ หากมีอาการอ่อนแรง ปากเบี้ยว หรือพูดไม่ชัดร่วมด้วย ให้สงสัยเรื่องโรคหลอดเลือดสมองไว้ก่อนและรีบพบแพทย์ครับQ: เส้นเลือดสมองตีบ รักษาหายไหม?
A: หากมาถึงโรงพยาบาลทันภายใน 4.5 ชั่วโมง และได้รับยาละลายลิ่มเลือด มีโอกาสสูงมากที่จะกลับมาใช้ชีวิตได้ปกติ หรือมีความพิการหลงเหลือน้อยที่สุดบทส่งท้ายจากแพทย์ (Doctor’s Note)
“อาการชา ไม่ใช่เรื่องที่ควรมองข้าม โดยเฉพาะเมื่อเกิดขึ้นกะทันหันในวัยทำงานหรือผู้สูงอายุ การเสียเวลาเพียงเล็กน้อยเพื่อมาตรวจเช็ก อาจหมายถึงการแลกมาด้วยคุณภาพชีวิตที่ดีตลอดไปครับ”
หากคุณหรือคนในครอบครัวมีอาการน่าสงสัย อย่ารอให้หายเอง… ศูนย์โรคหลอดเลือดสมอง รพ.วิชัยเวชฯ อ้อมน้อย พร้อมดูแลคุณตลอด 24 ชั่วโมง ด้วยมาตรฐานการรักษาระดับสากล ใกล้บ้านคุณ
นัดหมาย / ปรึกษาแพทย์
ศูนย์โรคหลอดเลือดสมอง
รพ.วิชัยเวชฯ อ้อมน้อย
02-441-7899 ต่อ 1111 , 3124 หรือ1792
ติดต่อผ่านช่องทางไลน์ได้ง่ายๆ Line
สามารถตรวจเช็ค ตารางแพทย์ออกตรวจ เพื่อขอเข้ารับคำปรึกษาได้เลย
