จะรู้ได้ไงว่ามีลิ่มเลือดในสมอง? วิธีเช็กอาการเส้นเลือดสมองตีบและเลือดออกในสมอง

ภาวะลิ่มเลือดอุดตันหลอดเลือดสมอง หรือ โรคเส้นเลือดสมองตีบ (Ischemic Stroke) เป็นภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์ที่ต้องแข่งกับเวลา หลายคนมักมีคำถามเมื่อเกิดความผิดปกติกับร่างกาย หรือพบเห็นคนใกล้ชิดมีอาการน่าสงสัยว่า “จะรู้ได้ไงว่ามีลิ่มเลือดในสมอง?” หรืออาการที่เกิดขึ้นนี้เป็นเส้นเลือดสมองตีบหรือเส้นเลือดสมองแตกกันแน่

การสังเกตความผิดปกติได้อย่างรวดเร็ว จะช่วยให้ผู้ป่วยเข้าสู่กระบวนการรักษาและช่วยรักษาเซลล์สมองไม่ให้ตายถาวร ลดความเสี่ยงต่อการเป็นอัมพฤกษ์ อัมพาต

จะรู้ได้ไงว่ามีลิ่มเลือดในสมอง? สัญญาณเตือนที่ต้องรีบเช็ก

วิธีสังเกตอาการลิ่มเลือดในสมองเบื้องต้น คือ การเช็กความผิดปกติของระบบประสาทที่เกิดขึ้นอย่าง “เฉียบพลัน” โดยใช้หลักการสังเกต B.E.F.A.S.T

หากลิ่มเลือดอุดตันในหลอดเลือดสมอง เลือดจะไม่สามารถนำออกซิเจนไปเลี้ยงสมองส่วนนั้นได้ ทำให้สมองหยุดทำงานและแสดงอาการออกมาทันที ดังนี้:

• หน้าเบี้ยว มุมปากตก (Face): รอยยิ้มไม่เท่ากัน หลับตาไม่สนิทข้างหนึ่ง
• แขนขาอ่อนแรง (Arms): ยกแขนหรือขาไม่ขึ้น ชาครึ่งซีก หรือกำมือไม่ได้
• พูดไม่ชัด (Speech): ลิ้นแข็ง พูดอ้อแอ้ นึกคำพูดไม่ออก หรือฟังคนอื่นพูดไม่เข้าใจ
• เสียการทรงตัว (Balance): เวียนศีรษะ บ้านหมุนรุนแรง เดินเซ ทรงตัวไม่ได้
• มองเห็นผิดปกติ (Eyes): ตาพร่ามัว มองเห็นภาพซ้อน หรือตาบอดข้างใดข้างหนึ่งฉับพลัน

จะรู้ได้ไงว่าเส้นเลือดสมองตีบ หรือ เลือดออกในสมอง?

ความแตกต่างหลักระหว่างเส้นเลือดสมองตีบ (มีลิ่มเลือดอุดตัน) และ เลือดออกในสมอง (เส้นเลือดแตก) คือ สาเหตุของการเกิดโรค แต่ในด้านของ “อาการภายนอก” นั้นมีความคล้ายคลึงกันมากจนไม่สามารถแยกด้วยตาเปล่าได้

อย่างไรก็ตาม มีจุดสังเกตบางประการที่มักพบความแตกต่าง ได้แก่:

หมายเหตุ: นี่เป็นเพียงการประเมินเบื้องต้น เมื่อพบอาการผิดปกติ ควรรีบนำผู้ป่วยส่งโรงพยาบาลทันที

เส้นเลือดสมองตีบ ต่างจาก เลือดออกในสมอง อย่างไร: แม้อาการจะคล้ายคลึงกัน แต่ภาวะเส้นเลือดสมองแตกมักมีจุดสังเกตสำคัญ ซึ่งการแยกโรคที่แม่นยำต้องอาศัยการตรวจโดยแพทย์เฉพาะทางเท่านั้น

จะรู้ได้ไงว่ามีลิ่มเลือด? วิธีตรวจวินิจฉัยที่แม่นยำที่สุด

แพทย์จะรู้ได้อย่างแน่ชัดว่ามีลิ่มเลือดอุดตัน หรือมีเลือดออกในสมอง จากการตรวจวินิจฉัยทางรังสีวิทยาด้วยเครื่อง CT Scan หรือ MRI สมอง เท่านั้น

เมื่อผู้ป่วยมาถึง ศูนย์สมองและระบบประสาท รพ.วิชัยเวชฯ อ้อมน้อย ด้วยระบบช่องทางด่วน (Stroke Fast Track) แพทย์จะทำการส่งตรวจทันทีเพื่อแยกโรค:

1. CT Scan สมอง: ตรวจเพื่อดูว่ามีภาวะ “เลือดออกในสมอง (เส้นเลือดแตก)” หรือไม่ ทำได้รวดเร็วและเป็นขั้นตอนแรกที่สำคัญที่สุด
2. MRI สมอง และ MRA (ตรวจหลอดเลือด): ให้ความละเอียดสูงกว่า สามารถมองเห็นลิ่มเลือดที่อุดตัน ขนาดของเนื้อสมองที่ขาดเลือด และความสมบูรณ์ของหลอดเลือดได้อย่างแม่นยำ ช่วยให้แพทย์วางแผนการรักษาได้อย่างตรงจุด

ลิ่มเลือดในสมอง รักษายังไง?

การรักษาลิ่มเลือดในสมอง (เส้นเลือดสมองตีบ) ขึ้นอยู่กับขนาดของลิ่มเลือดและระยะเวลาที่ผู้ป่วยมาถึงโรงพยาบาล โดยมี 2 วิธีหลัก คือ การให้ยาละลายลิ่มเลือด และ การใส่สายสวนลากลิ่มเลือด (Mechanical Thrombectomy)

• 1. การให้ยาละลายลิ่มเลือดทางหลอดเลือดดำ (IV rt-PA):

หากผู้ป่วยมาถึงโรงพยาบาลและได้รับการวินิจฉัยภายในระยะเวลา 4.5 ชั่วโมง (Golden Period) แพทย์จะพิจารณาให้ยาละลายลิ่มเลือด เพื่อสลายลิ่มเลือดขนาดเล็กให้เปิดทางให้เลือดไหลเวียนได้อีกครั้ง

• 2. การใส่สายสวนลากลิ่มเลือดสมอง (Mechanical Thrombectomy):

สำหรับผู้ป่วยที่มี ลิ่มเลือดอุดตันในหลอดเลือดแดงขนาดใหญ่ (ซึ่งยามักจะละลายไม่ได้) หรือมาถึงโรงพยาบาลเกิน 4.5 ชั่วโมง แต่ไม่เกิน 24 ชั่วโมง แพทย์เฉพาะทางจะใช้วิธี [เชื่อมลิงก์: การใส่สายสวนลากลิ่มเลือดสมอง] โดยสอดสายสวนผ่านหลอดเลือดบริเวณขาหนีบขึ้นไปคีบหรือดูดลิ่มเลือดออก โดยไม่ต้องผ่าตัดเปิดกะโหลกศีรษะ ช่วยเพิ่มโอกาสรอดชีวิตและลดความพิการได้อย่างมีประสิทธิภาพ

อ่านเพิ่มเติม นวัตกรรมลากลิ่มเลือดสมอง (Mechanical Thrombectomy) รักษา Stroke ทันเวลา ไม่ต้องผ่าตัดเปิดกะโหลก 

ศูนย์สมองและระบบประสาท 

โรงพยาบาลวิชัยเวชฯ อินเตอร์เนชั่นแนล อ้อมน้อย

การันตีมาตรฐานการดูแลรักษาระดับสากลด้วยรางวัล WSO Angels Award ต่อเนื่อง 7 ปีซ้อน พร้อมทีมแพทย์เฉพาะทางและเทคโนโลยีสอดสายสวนลากลิ่มเลือด (Thrombectomy) ตลอด 24 ชั่วโมง

พบอาการสงสัย ลิ่มเลือดในสมอง อย่ารอดูอาการ! โทรสายด่วน Stroke Fast Track 1792 (ตลอด 24 ชม.)

นัดหมาย / ปรึกษาแพทย์
ศูนย์สมองและระบบประสาท
รพ.วิชัยเวชฯ อ้อมน้อย
02-441-7899  ต่อ 1111 , 3124 หรือ1792
ติดต่อผ่านช่องทางไลน์ได้ง่ายๆ  Line
สามารถตรวจเช็ค ตารางแพทย์ออกตรวจ เพื่อขอเข้ารับคำปรึกษาได้เลย