หลายคนเข้าใจว่าต้องมีอาการก่อนจึงค่อยตรวจหลอดเลือด แต่ในความเป็นจริง ภาวะหลอดเลือดแดงส่วนปลายตีบอาจค่อย ๆ เกิดขึ้นโดยไม่แสดงอาการชัดเจนในระยะแรก ผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยงบางอย่าง เช่น เบาหวาน สูบบุหรี่ ไขมันสูง ความดันสูง หรืออายุมากขึ้น อาจเป็นกลุ่มที่ควรให้ความสำคัญกับการประเมินสุขภาพหลอดเลือดมากขึ้น
หากคุณไม่เคยมีอาการผิดปกติ แต่เริ่มกังวลเรื่องสุขภาพหลอดเลือด คุณอาจกำลังสงสัยว่า
“เราควรตรวจ ABI หรือยัง?”
คำถามนี้พบได้บ่อยกว่าที่คิด เพราะโรคหลอดเลือดจำนวนไม่น้อยไม่ได้เริ่มต้นจากอาการรุนแรง แต่ค่อย ๆ เปลี่ยนแปลงไปทีละน้อยจนหลายคนไม่ทันสังเกต
บทความนี้จะช่วยให้คุณเข้าใจว่า ใครบ้างที่อาจควรให้ความสำคัญกับการประเมินสุขภาพหลอดเลือดมากขึ้น แม้ยังไม่มีอาการชัดเจนก็ตาม
ทำไมบางคนไม่มีอาการ แต่ยังควรใส่ใจสุขภาพหลอดเลือด
หลอดเลือดแดงส่วนปลายมีหน้าที่ลำเลียงเลือดและออกซิเจนไปยังขา เท้า และอวัยวะส่วนปลายของร่างกาย
เมื่ออายุมากขึ้น หรือมีปัจจัยเสี่ยงบางอย่างสะสมเป็นเวลานาน สุขภาพหลอดเลือดอาจเปลี่ยนแปลงไปโดยที่เราไม่รู้ตัว
หลายคนจึงอาจยังใช้ชีวิตประจำวันได้ตามปกติ แม้จะมีความเปลี่ยนแปลงของหลอดเลือดเกิดขึ้นแล้วในระดับหนึ่ง
นี่คือเหตุผลที่แนวคิดเรื่อง “การประเมินความเสี่ยง” มีความสำคัญไม่แพ้การรอให้อาการเกิดขึ้นก่อน
กลุ่มที่ 1 ผู้ที่เป็นเบาหวาน
เบาหวานเป็นหนึ่งในปัจจัยที่ได้รับการพูดถึงบ่อยในเรื่องสุขภาพหลอดเลือด
ผู้ป่วยเบาหวานบางรายอาจมีอาการเกี่ยวกับเท้าหรือขา เช่น ชา ปวด หรือแผลหายช้ากว่าปกติ
อ่านเพิ่มเติม:
เบาหวานกับหลอดเลือดแดงส่วนปลายตีบ เกี่ยวข้องกันอย่างไร?
กลุ่มที่ 2 ผู้ที่สูบบุหรี่หรือเคยสูบบุหรี่เป็นเวลานาน
การสูบบุหรี่เป็นปัจจัยเสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับสุขภาพหัวใจและหลอดเลือดมาอย่างยาวนาน แม้จะเลิกสูบแล้ว แต่ผู้ที่มีประวัติสูบบุหรี่เป็นเวลานานก็ควรใส่ใจสุขภาพหลอดเลือดของตนเองมากขึ้นเช่นกัน
กลุ่มที่ 3 ผู้ที่มีไขมันในเลือดสูง
ระดับไขมันในเลือดที่สูงต่อเนื่องเป็นเวลานานอาจส่งผลต่อสุขภาพหลอดเลือดได้หลายด้าน ผู้ที่ได้รับการวินิจฉัยว่ามีภาวะไขมันสูงจึงเป็นอีกกลุ่มหนึ่งที่ควรให้ความสำคัญกับการประเมินปัจจัยเสี่ยงด้านหลอดเลือด
กลุ่มที่ 4 ผู้ที่มีความดันโลหิตสูง
ความดันโลหิตสูงเป็นภาวะที่พบได้บ่อย และหลายคนอาจไม่มีอาการผิดปกติชัดเจน อย่างไรก็ตาม การดูแลสุขภาพหลอดเลือดควรเป็นส่วนหนึ่งของการดูแลสุขภาพโดยรวมในกลุ่มนี้ด้วย
กลุ่มที่ 5 ผู้ที่อายุมากขึ้น
อายุเป็นปัจจัยที่เราไม่สามารถเปลี่ยนแปลงได้เมื่ออายุมากขึ้น ร่างกายรวมถึงระบบหลอดเลือดก็เปลี่ยนแปลงไปตามธรรมชาติ ผู้สูงอายุจึงเป็นอีกกลุ่มที่ควรให้ความสำคัญกับการติดตามสุขภาพของตนเองอย่างสม่ำเสมอ
ถ้ามีอาการร่วมด้วย ควรสังเกตอะไรเพิ่มเติม
แม้บทความนี้จะเน้นเรื่องกลุ่มเสี่ยง แต่หากมีอาการร่วมด้วย ก็ควรให้ความสนใจมากขึ้น
ตัวอย่างเช่น
- ปวดน่องเวลาเดิน
- ขาเย็นกว่าปกติ
- ชาปลายเท้า
- แผลบริเวณเท้าที่หายช้ากว่าปกติ
อ่านเพิ่มเติม:
-ปวดน่องเวลาเดิน ต้องหยุดพักกลางทาง? อาจไม่ใช่แค่กล้ามเนื้อล้า
-ขาเย็น ชาปลายเท้า แผลหายช้า อาการเล็ก ๆ ที่อาจเกี่ยวข้องกับหลอดเลือดแดงส่วนปลายตีบ
แล้ว ABI คืออะไร
ABI เป็นหนึ่งในวิธีที่ใช้ประเมินสุขภาพหลอดเลือดแดงส่วนปลาย โดยเปรียบเทียบค่าความดันโลหิตระหว่างแขนและข้อเท้า
รายละเอียดเกี่ยวกับวิธีตรวจและการแปลผล สามารถอ่านเพิ่มเติมได้ที่ ตรวจ ABI คืออะไร? ตรวจสมรรถภาพหลอดเลือดแดง ทำไมสำคัญกว่าที่คิด
สรุป
หลายคนคิดว่าต้องมีอาการก่อนจึงค่อยใส่ใจสุขภาพหลอดเลือด แต่ในความเป็นจริง ผู้ที่อยู่ในกลุ่มเสี่ยงอาจควรให้ความสำคัญกับการประเมินสุขภาพหลอดเลือดตั้งแต่ยังไม่มีอาการ
หากคุณมีปัจจัยเสี่ยง เช่น เบาหวาน สูบบุหรี่ ไขมันสูง ความดันสูง หรืออายุมากขึ้น การทำความเข้าใจว่าตนเองอยู่ในกลุ่มใด อาจเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญของการดูแลสุขภาพในระยะยาว
FAQ
- ไม่มีอาการ ควรตรวจ ABI หรือไม่?
ขึ้นอยู่กับปัจจัยเสี่ยงและดุลยพินิจของแพทย์ ผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยงหลายข้ออาจควรปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินเพิ่มเติม - ผู้ป่วยเบาหวานทุกคนจำเป็นต้องตรวจ ABI หรือไม่?
ความเหมาะสมในการตรวจควรพิจารณาเป็นรายบุคคลร่วมกับแพทย์ - อายุเท่าไรจึงควรเริ่มใส่ใจสุขภาพหลอดเลือด?
ความเสี่ยงมักเพิ่มขึ้นตามอายุ แต่ควรพิจารณาร่วมกับปัจจัยเสี่ยงอื่นด้วย - สูบบุหรี่มานานแต่ไม่มีอาการ ยังต้องกังวลหรือไม่?
ผู้ที่สูบบุหรี่เป็นเวลานานควรให้ความสำคัญกับสุขภาพหลอดเลือดมากขึ้น แม้ยังไม่มีอาการ - ABI ใช้ตรวจโรคอะไร?
ABI เป็นหนึ่งในเครื่องมือที่ใช้ประเมินสุขภาพหลอดเลือดแดงส่วนปลาย
Expert Note
การประเมินความเสี่ยงด้านหลอดเลือดไม่ได้อาศัยอาการเพียงอย่างเดียว แต่ควรพิจารณาร่วมกับอายุ โรคประจำตัว และปัจจัยเสี่ยงอื่น ๆ โดยการแปลผลและการวางแผนดูแลควรอยู่ภายใต้คำแนะนำของบุคลากรทางการแพทย์
References
American Heart Association (AHA)
Society for Vascular Surgery (SVS)
Centers for Disease Control and Prevention (CDC)
National Heart, Lung, and Blood Institute (NHLBI)
บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ความรู้ด้านสุขภาพทั่วไป ไม่สามารถใช้แทนการวินิจฉัย การรักษา หรือคำแนะนำจากแพทย์ได้ หากมีอาการผิดปกติหรือข้อกังวลด้านสุขภาพ ควรปรึกษาแพทย์หรือบุคลากรทางการแพทย์
ศูนย์ตรวจสุขภาพ
โรงพยาบาลวิชัยเวชฯ อ้อมน้อย
โทร: 02-441-7899 หรือ1792
แผนที่: ใกล้พุทธมณฑล – หนองแขม – อ้อมน้อย
นัดหมายออนไลน์: Line
